Nie tylko rodzinne sympatie, ale i animozje skutkują czasami nietypowymi decyzjami członków rodziny. Zdarza się więc, że majątek rodzinny nie trafia w ręce bezpośrednich spadkobierców, ale na skutek zapisów umowy darowizny czy testamentu przechodzi w ręce kilkulatka. I oto nagle staje się on właścicielem nieruchomości (działki budowlanej, mieszkania lub domu), która niejednokrotnie swą wartością znacznie przewyższa dotychczas wypracowane aktywa jego rodziców.
Jak zarządzać majątkiem dziecka
Zarząd tym majątkiem jest ściśle regulowany przez prawo, które chroni go przed uszczupleniem. Podstawową zasadą ujętą w prawie rodzinnym jest obowiązek sprawowania zarządu majątkiem dziecka z należytą starannością, tak jak tego wymaga jego dobro. Przy pełnej władzy rodzicielskiej obojga rodziców wykonują oni ten zarząd wspólnie. W trakcie gospodarowania majątkiem dokonują dwóch rodzajów czynności:
zwykłego zarządu, na który składają się bieżące sprawy związane ze zwykłym korzystaniem z przedmiotów wchodzących w skład administrowanego majątku i utrzymywaniem tych przedmiotów w stanie co najmniej dobrym. W odniesieniu do domu przykładem czynności zwykłego zarządu będą jego bieżące naprawy, konserwacja, opłata należnych podatków; te czynności rodzice mogą dokonywać samodzielnie;
przekraczających zwykły zarząd, przy czym mogą mieć one charakter prawny lub faktyczny.
Do czynności prawnych przekraczających zwykły zarząd majątkiem dziecka zalicza się:
- sprzedaż działki lub domu czy też innych wartościowych składników majątku dziecka;
- ustanowienie na nieruchomości służebności drogi koniecznej lub hipoteki;
- zawarcie na dłuższy czas (wieloletni) umowy najmu lub dzierżawy nieruchomości;
- zawarcie ugody w sprawie wykraczającej poza bieżącą administrację; na przykład co do zniesienia współwłasności.
Do czynności faktycznych przekraczających zwykły zarząd należą:
- zmiana przeznaczenia domu, na przykład z mieszkalnego na użytkowy;
- zmiana charakteru gospodarstwa lub siedliska, na przykład z rolnego na hodowlany;
- przebudowa, nadbudowa lub rozbiórka domu;
- dokonanie znacznych nakładów na rzecz nieruchomości (np. wybudowanie basenu) kosztem spieniężenia innych aktywów dziecka.
Za zgodą sądu
Czynności przekraczające zwykły zarząd, zarówno te faktyczne, jak i prawne, wymagają zezwolenia sądu opiekuńczego. Rodzice nie mogą wykonywać ich sami, ale nie wolno im też wyrażać zgody, aby wykonało je dziecko mające tzw. ograniczoną zdolność do czynności prawnych, czyli będące pomiędzy 13. a 18. rokiem życia.
Dla uzyskania zgody dla czynności przekraczającej zwykły zarząd konieczne jest złożenie przez jednego z rodziców wniosku o zezwolenie na dokonanie takiej czynności (np. zawarcie długoletniej umowy najmu). Wniosek taki składa się do sądu rodzinnego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, uiszczając opłatę stałą w kwocie 40 zł. Wniosek taki powinien zawierać:
- miejsce i datę sporządzenia,
- oznaczenie sądu, do którego jest kierowany,
Źródło: Ładny Dom
Rys. Małgorzata Ślińska
