Kredyt w walucie. Jednej walucie.

Większość ekonomistów uważa, że kredyt, zwłaszcza hipoteczny, należy brać w walucie, w której się zarabia. Taka postawa eliminuje ryzyko związane choćby z różnicami kursowymi czy zmianami stóp procentowych niezależnych od sytuacji gospodarczej kraju. A jednak większości kredytobiorców trudno oprzeć się pokusie niższych rat wynikających z zadłużenia w walucie obcej.

Był dolar, był jen...

Według danych Komisji Nadzoru Finansowego kredytów w walutach obcych mamy grubo ponad połowę. Jednak kto chce ryzykować, ma w tej chwili niewielki wybór. Większość kredytów walutowych udzielanych jest w euro. - Wcześniej mogliśmy obserwować ogromną popularność franka szwajcarskiego - dodaje Paweł Majtkowski z Expandera.

Na tych dwóch walutach w zasadzie katalog możliwości się wyczerpuje. W przeszłości było nieco inaczej. - Był dolar, w jednym z banków waluty skandynawskie - przypomina Majtkowski. Przez pewien czas udzielane były kredyty w japońskim jenie.

Przeminęło z frankiem

Konkretne liczby potwierdzają opinie obserwatorów rynku. Raport AMRON-SARFiN przygotowywany w oparciu o informacje podawane przez banki pokazuje, że kredyty w euro stanowiły nieco ponad 13 proc. wszystkich, we franku 6,1 proc., a w dolarze 0,1 proc.

Dlaczego banki nie decydują się na udzielanie kredytów w walutach innych niż euro czy frank? Decyzje podejmowane są przede wszystkim w zależności od polityki kredytowej instytucji. Za tym enigmatycznym stwierdzeniem kryje się na przykład ocena ryzyka, które bank jest gotów ponosić. - Ryzyko kredytów walutowych jest większe - tłumaczy Majtkowski - Banki muszą zabezpieczyć udzielane kredyty i mieć wystarczającą ilość waluty - dodaje.

Banki, które lubią ryzyko

Nie wszystkie są na to gotowe. Niektóre, bardziej konserwatywne instytucje w ogóle nie udzielają kredytów w walutach. Przykładem ING, którego rzeczniczka, Joanna Majer - Skorupa, podkreśla, że jej bank w takie akcje się nie angażuje.

Są jednak takie banki, dla których kredyty np. we franku to jedyny sposób na zaistnienie na rynku. - W innych obszarach byłoby im się zwyczajnie trudno wybić - mówi Majtkowski. Na rynku kredytów udzielanych w złotym czy euro jest za duża konkurencja, a banków proponujących franki jest niewiele.

Swoje robi też dostęp do obcej waluty. Paweł Majtkowski podaje przykład jednego z banków skandynawskich, który oferował kredyty denominowane w koronie. - Stały dopływ walut zapewniał mu bank-matka - tłumaczy Majtkowski. Także jednak ta oferta miała charakter niszowy i skierowana była przede wszystkim do osób pracujących w Polsce, ale zarabiających w koronach.

Coraz mniej w walutach

Kto wczytuje się w dane dotyczące rynku kredytów hipotecznych zauważy, że ich udział w całej puli powoli spada. Jeszcze w 2008 roku siedem z dziesięciu kredytów denominowanych było w walutach obcych. Rok temu zaledwie co czwarty. A w pierwszym kwartale tego roku 19,4 proc. Dlaczego?

Taka sytuacja wynika przede wszystkim z kolejnych regulacji rynku wprowadzanych przez Komisję Nadzoru Finansowego, zwanych rekomendacjami. Ze względu na duże ryzyko kursowe oraz groźbę wzrostu liczby zagrożonych kredytów KNF wprowadziła serię zmian, ograniczających dostęp do kredytów w walutach obcych.

Dzisiaj, żeby taki kredyt dostać, trzeba mieć znacznie większą zdolność kredytową niż jeszcze kilka lat temu. W wielu wypadkach musi być ona wyższa niż gdyby podobny kredyt zaciągać w złotym. To oczywiście przekłada się na niższe zainteresowanie takimi kredytami. Przykład? Kto zarabia 3,5 tys. netto, ten może liczyć na kredyt w złotym sięgający prawie 200 tys. zł. W przypadku franka 50 tys. zł mniej.

Tylko trzy banki we franku

Także klienci są dziś bardziej świadomi ryzyka, jakie wiąże się ze zmianami kursów walut. Wiedzą, że kto pożyczył w 2008 roku 300 tys. zł denominowane we franku szwajcarskim, dziś ma do oddania niemal pół miliona złotych. I to mimo regularnej spłaty rat. W sumie, jak wynika z wyliczeń Open Finance, wartość kredytu we frankach przerosła wartość mieszkania w 250 tys. przypadków.

W efekcie dzisiaj zaledwie kilka banków (Nordea, BPH, PKO BP i Deutsche Bank dla bardzo dobrze zarabiających) decyduje się na udzielanie kredytów we frankach. Banków udzielających kredytów w euro jest więcej, jednak także nie wszystkie się na to decydują.

Inna sprawa, że - jak podaje Open Finanse - rosnący kurs franka napędza popyt na takie kredyty. Im większy szum wokół tej waluty tym więcej chętnych, informują analitycy tej firmy. W kwietniu i maju frankowe kredyty na nieruchomości wnioskowane przez klientów Open Finance stanowiły już niemal 15 proc. wartości. Dla porównania, w ostatnich trzech miesiącach zeszłego roku wartość wnioskowanych kredytów nie przekraczała 10 proc.

Czy niewielki wybór kredytów w walutach może martwić? Tych, którzy mają w sobie żyłkę spekulanta, na pewno. W większości przypadków jednak ograniczenia przybliżają polski rynek kredytowy do sytuacji w krajach europejskich, gdzie z reguły pożycza się w tej walucie, w której się zarabia.